Kontrolka DPF świeci najczęściej w samochodzie z silnikiem diesla. Oznacza problem z filtrem cząstek stałych albo z procesem jego wypalania. To ważny sygnał, którego nie warto ignorować.

DPF ma za zadanie zatrzymywać sadzę ze spalin. Podczas jazdy filtr stopniowo się zapełnia. Gdy warunki są odpowiednie, samochód sam wypala sadzę. Dzięki temu filtr może dalej pracować.

Problem zaczyna się wtedy, gdy wypalanie nie dochodzi do skutku. Dzieje się tak często w autach, które jeżdżą głównie po mieście. Krótkie trasy, korki i niedogrzany silnik to dla DPF bardzo trudne warunki.

Jeżeli kontrolka DPF świeci, samochód daje znać, że filtr wymaga uwagi. Czasami wystarczy spokojna dłuższa jazda. Czasami potrzebna jest diagnostyka. Bywa też tak, że filtr jest już mocno zapchany i auto przechodzi w tryb awaryjny.

Co to jest DPF?

DPF to filtr cząstek stałych montowany głównie w samochodach z silnikiem diesla. Jego zadaniem jest zatrzymywanie sadzy powstającej podczas spalania oleju napędowego.

Sadza trafia do filtra i tam zostaje zatrzymana. Po pewnym czasie filtr musi się oczyścić. Ten proces nazywa się wypalaniem DPF.

Wypalanie polega na podniesieniu temperatury spalin. Wtedy nagromadzona sadza zostaje spalona.

W teorii kierowca nie musi nic robić. Samochód sam kontroluje cały proces.

W praktyce nie zawsze jest tak pięknie. Diesel jeżdżący tylko po mieście często nie ma warunków do pełnego wypalenia filtra.

Co oznacza świecąca kontrolka DPF?

Świecąca kontrolka DPF oznacza, że filtr cząstek stałych jest zapełniony albo proces wypalania został przerwany.

Samochód może prosić o dłuższą jazdę, aby dokończyć wypalanie.

Może też informować, że filtr jest już zbyt zapchany i wymaga diagnostyki.

Niektóre auta pokazują osobną kontrolkę DPF. Inne pokazują komunikat na ekranie. Czasami pojawia się też kontrolka check engine albo migająca kontrolka świec żarowych.

Jeżeli świeci tylko DPF, sytuacja może być jeszcze do opanowania.

Jeżeli świeci DPF, check engine i auto traci moc, problem jest poważniejszy.

Czy można jechać ze świecącą kontrolką DPF?

To zależy od objawów.

Jeżeli auto jedzie normalnie, nie traci mocy i nie dymi mocno, można ostrożnie kontynuować jazdę. W wielu przypadkach warto wyjechać na dłuższą trasę i pozwolić filtrowi się wypalić.

Jeżeli samochód przeszedł w tryb awaryjny, nie przyspiesza, dymi albo świeci kilka kontrolek naraz, lepiej nie jechać daleko.

Wtedy potrzebna jest diagnostyka.

Nie warto ignorować DPF przez wiele dni. Zapchany filtr może doprowadzić do problemów z turbiną, EGR, czujnikami, olejem i całym układem wydechowym.

DPF jest trochę jak odkurzacz. Jeśli worek jest pełny, urządzenie dalej buczy, ale robi się coraz mniej skuteczne.

Kiedy trzeba się zatrzymać?

Zatrzymaj auto albo jedź prosto do warsztatu, jeśli pojawiają się poważne objawy.

Niepokojące są:

• utrata mocy,
• tryb awaryjny,
• mocne dymienie,
• zapach spalenizny,
• rosnący poziom oleju,
• głośniejsza praca silnika,
• check engine,
• migająca kontrolka świec żarowych,
• komunikat o awarii silnika,
• częste wypalanie DPF,
• auto gaśnie lub szarpie.

W takiej sytuacji dalsza jazda może pogorszyć problem.

Jeżeli filtr jest bardzo zapchany, wymuszanie wypalania bez diagnostyki może być ryzykowne.

Najczęstsze objawy zapchanego DPF

Zapchany DPF może dawać różne objawy. Nie zawsze od razu pojawia się kontrolka.

Najczęstsze objawy to:

• świecąca kontrolka DPF,
• komunikat o filtrze cząstek stałych,
• spadek mocy,
• większe spalanie,
• częstsza praca wentylatora,
• podwyższone obroty na postoju,
• zapach gorącego wydechu,
• tryb awaryjny,
• check engine,
• migająca kontrolka świec żarowych,
• przybywanie oleju na bagnecie,
• częste rozpoczęte i przerwane wypalanie.

Jeżeli objawy wracają co kilka dni, problem nie jest przypadkowy.

Wtedy trzeba sprawdzić, dlaczego filtr nie może się prawidłowo wypalić.

DPF a jazda po mieście

Jazda po mieście to jedna z najczęstszych przyczyn problemów z DPF.

Silnik często jest zimny.

Trasy są krótkie.

Auto stoi w korkach.

Kierowca gasi silnik, zanim wypalanie się zakończy.

Filtr nie ma dobrych warunków do oczyszczenia.

Diesel z DPF najlepiej czuje się wtedy, gdy co jakiś czas przejedzie dłuższy odcinek. Stabilna jazda pomaga osiągnąć temperaturę potrzebną do wypalenia sadzy.

Jeżeli samochód jeździ tylko kilka kilometrów dziennie, DPF może szybko zacząć protestować.

I trudno mu się dziwić. To trochę jak próba wysuszenia prania suszarką przez 20 sekund dziennie.

1. Przerwane wypalanie DPF

Przerwane wypalanie to bardzo częsty problem. Samochód rozpoczyna proces oczyszczania filtra, ale kierowca kończy trasę i gasi silnik.

Jedno przerwanie zwykle nie jest tragedią.

Problem zaczyna się wtedy, gdy dzieje się to regularnie.

Objawy wypalania DPF to:

• wyższe chwilowe spalanie,
• podwyższone obroty,
• głośniejsza praca silnika,
• pracujący wentylator,
• zapach gorącego wydechu,
• chwilowo inna reakcja auta,
• temperatura spalin jest wyższa.

W wielu autach nie ma jasnego komunikatu, że trwa wypalanie. Kierowca musi rozpoznawać objawy.

Jeżeli gasisz auto w trakcie wypalania kilka razy z rzędu, filtr może się zapełniać coraz bardziej.

Co zrobić, gdy trwa wypalanie?

Jeżeli podejrzewasz, że trwa wypalanie DPF, najlepiej nie gasić od razu silnika.

Warto przejechać jeszcze kilka lub kilkanaście minut spokojną jazdą. Najlepiej poza korkiem.

Nie trzeba katować silnika.

Nie trzeba jechać bardzo szybko.

Chodzi o stabilną jazdę i odpowiednią temperaturę.

Jeżeli jednak auto pokazuje kontrolki, traci moc albo ma błędy, najpierw potrzebna jest diagnostyka.

2. Zbyt dużo krótkich tras

Krótkie trasy są trudne dla diesla. Silnik nie zdąży się nagrzać. Olej nie osiąga temperatury roboczej. Wydech jest za chłodny. DPF nie ma warunków do pracy.

Jeżeli samochód codziennie jedzie tylko do sklepu, szkoły lub pracy kilka kilometrów, filtr może zapełniać się szybciej.

Objawy problemu przez krótkie trasy to:

• częste wypalanie DPF,
• kontrolka DPF,
• większe spalanie,
• przybywanie oleju,
• zapach paliwa w oleju,
• tryb awaryjny po czasie,
• problem wraca mimo kasowania błędów.

W takim aucie warto regularnie robić dłuższą trasę.

Jeżeli ktoś jeździ prawie wyłącznie po mieście, diesel z DPF może nie być najlepszym wyborem.

Diesel nie lubi tylko miasta

Nowoczesny diesel jest oszczędny w trasie. Ale w typowo miejskiej jeździe może sprawiać problemy.

DPF, EGR, turbo, wtryski i dwumasa nie przepadają za ciągłym zimnym startem i krótką jazdą.

Jeżeli auto większość czasu spędza w korkach, problemy z filtrem mogą wracać.

To nie znaczy, że każdy diesel w mieście od razu się zepsuje. Ale ryzyko jest większe.

3. Uszkodzony czujnik różnicy ciśnień

Czujnik różnicy ciśnień mierzy, jak bardzo filtr DPF jest zapełniony. Robi to przez porównanie ciśnienia przed i za filtrem.

Jeżeli czujnik działa źle, komputer może błędnie oceniać stan filtra.

Może uznać, że DPF jest zapchany, choć nie jest.

Może też nie widzieć realnego zapchania.

Objawy uszkodzonego czujnika różnicy ciśnień to:

• kontrolka DPF,
• check engine,
• błędy ciśnienia spalin,
• tryb awaryjny,
• dziwne odczyty zapełnienia filtra,
• częste wypalanie,
• problem wraca po skasowaniu błędu.

Czasami winny jest sam czujnik.

Czasami zatkane są przewody prowadzące do czujnika.

Dlatego trzeba sprawdzić cały układ pomiarowy.

4. Czujnik temperatury spalin

Do wypalania DPF potrzebna jest odpowiednia temperatura. Samochód mierzy ją czujnikami temperatury spalin.

Jeżeli czujnik pokazuje błędne dane, komputer może nie rozpocząć wypalania albo przerwać proces.

Objawy problemu z czujnikiem temperatury spalin to:

• kontrolka DPF,
• check engine,
• brak wypalania,
• tryb awaryjny,
• błędy temperatury spalin,
• zbyt częste wypalanie,
• problemy po rozgrzaniu.

Czujnik temperatury spalin pracuje w bardzo trudnych warunkach. Ma kontakt z wysoką temperaturą, sadzą i wilgocią.

Z czasem może się uszkodzić.

Nie warto jednak wymieniać go na ślepo. Najpierw trzeba odczytać błędy i parametry.

5. Problem z EGR

EGR i DPF pracują w jednym świecie spalin. Jeżeli EGR działa źle, może wpływać na ilość sadzy, pracę silnika i wypalanie filtra.

Zawór EGR może się zabrudzić nagarem. Może się zacinać albo nie domykać.

Wtedy silnik może dymić, tracić moc i produkować więcej sadzy. DPF szybciej się zapełnia.

Objawy problemu z EGR to:

• spadek mocy,
• szarpanie,
• dymienie,
• nierówna praca,
• większe spalanie,
• kontrolka silnika,
• kontrolka DPF,
• tryb awaryjny.

Jeżeli DPF często się zapycha, trzeba sprawdzić nie tylko filtr. Trzeba sprawdzić też, dlaczego silnik produkuje za dużo sadzy.

EGR jest jednym z podejrzanych.

DPF może być skutkiem, nie przyczyną

To bardzo ważne.

Kontrolka DPF nie zawsze oznacza, że problemem jest sam filtr.

Czasami filtr zapycha się dlatego, że silnik pracuje źle.

Przyczyną może być EGR, wtryski, turbo, przepływomierz, nieszczelny dolot albo czujnik.

Jeżeli naprawisz tylko DPF, a nie naprawisz przyczyny, problem wróci.

To trochę jak wynoszenie wody z łazienki bez zakręcenia kranu.

6. Uszkodzone wtryskiwacze

Wtryskiwacze podają paliwo do cylindrów. Jeżeli działają źle, silnik może produkować więcej sadzy.

Niesprawny wtrysk może lać paliwo, podawać złą dawkę albo źle rozpylać.

Wtedy spalanie jest gorsze. Więcej sadzy trafia do wydechu. DPF szybciej się zapycha.

Objawy problemu z wtryskiwaczami to:

• dymienie,
• nierówna praca,
• trudne odpalanie,
• większe spalanie,
• klekotanie silnika,
• korekty wtrysków poza normą,
• zapach paliwa,
• kontrolka DPF,
• przybywanie oleju.

Wtryski są drogie, więc nie wolno ich wymieniać bez testów.

Mechanik może sprawdzić korekty, przelewy i parametry pracy układu paliwowego.

7. Turbosprężarka i dolot

Turbosprężarka dostarcza powietrze do silnika. Jeżeli doładowanie jest za słabe, spalanie może być niepełne. Wtedy powstaje więcej sadzy.

Przyczyną może być uszkodzone turbo, ale też pęknięty przewód dolotowy, nieszczelny intercooler albo problem ze sterowaniem.

Objawy problemu z doładowaniem to:

• brak mocy,
• dymienie,
• świst lub gwizd,
• tryb awaryjny,
• błąd doładowania,
• olej w dolocie,
• kontrolka DPF,
• check engine.

Przy problemie z DPF warto sprawdzić układ dolotowy.

Jeżeli silnik dostaje za mało powietrza, filtr będzie miał ciężkie życie.

Pęknięty przewód może zapchać DPF

Pęknięty przewód dolotowy może wydawać się drobiazgiem. Ale dla diesla to duży problem.

Silnik dostaje mniej powietrza, niż powinien. Mieszanka nie spala się prawidłowo. Pojawia się dymienie i sadza.

DPF dostaje więcej pracy.

Po czasie kontrolka filtra może się zapalić.

Dlatego przy DPF trzeba patrzeć szerzej. Nie tylko na sam filtr.

8. Zły olej silnikowy

Samochody z DPF wymagają odpowiedniego oleju. Chodzi o olej niskopopiołowy, zgodny z wymaganiami producenta.

Jeżeli używany jest niewłaściwy olej, filtr może szybciej się zapełniać popiołem. Popiół nie wypala się tak jak sadza.

To ważna różnica.

Sadza może zostać wypalona.

Popiół zostaje w filtrze i z czasem zmniejsza jego pojemność.

Objawy problemu mogą pojawić się po dłuższym czasie. Filtr coraz częściej wymaga wypalania, a regeneracje są mniej skuteczne.

Dlatego przy aucie z DPF trzeba pilnować właściwego oleju.

Nie każdy „dobry olej” jest dobry dla konkretnego diesla z filtrem.

9. Przybywa oleju przez DPF

W niektórych dieslach częste wypalanie DPF może powodować rozcieńczanie oleju paliwem. Dzieje się tak, gdy dodatkowa dawka paliwa trafia do cylindrów i część przedostaje się do oleju.

Jeżeli wypalania są częste i przerywane, poziom oleju może rosnąć.

To groźny objaw.

Olej rozcieńczony paliwem gorzej smaruje silnik.

Objawy problemu to:

• poziom oleju rośnie,
• olej pachnie paliwem,
• częste wypalanie DPF,
• komunikat o oleju,
• gorsza praca silnika,
• kontrolka DPF,
• check engine.

Jeżeli poziom oleju jest powyżej maksimum, nie warto jeździć dalej bez sprawdzenia.

Nadmiar oleju może być równie niebezpieczny jak jego brak.

10. Filtr jest już zużyty

DPF nie jest wieczny. Z czasem w filtrze gromadzi się popiół. Tego nie da się normalnie wypalić podczas jazdy.

Jeżeli samochód ma duży przebieg, filtr może być fizycznie zapełniony popiołem.

Objawy zużytego DPF to:

• bardzo częste wypalanie,
• kontrolka DPF wraca,
• wysokie zapełnienie filtra,
• duże ciśnienie różnicowe,
• tryb awaryjny,
• brak skuteczności zwykłego wypalania,
• problem mimo sprawnych czujników.

W takiej sytuacji możliwe jest profesjonalne czyszczenie filtra albo wymiana.

Najpierw jednak trzeba potwierdzić stan filtra diagnostyką.

Co zrobić, gdy zapali się kontrolka DPF?

Najpierw zachowaj spokój.

Jeżeli auto jedzie normalnie, możesz spróbować przejechać dłuższy odcinek spokojną jazdą. Najlepiej poza miastem.

Nie jedź agresywnie.

Nie kręć silnika bez sensu.

Nie ignoruj innych kontrolek.

Jeżeli kontrolka nie zgaśnie, jedź na diagnostykę.

Jeżeli auto traci moc albo świeci check engine, nie próbuj naprawiać problemu samą trasą.

Wtedy najpierw trzeba sprawdzić błędy i parametry.

Jak pomaga dłuższa jazda?

Dłuższa jazda może pomóc, jeśli filtr nie jest jeszcze mocno zapchany i auto może rozpocząć wypalanie.

Najlepsze warunki to stabilna jazda, rozgrzany silnik i brak ciągłego zatrzymywania.

Nie ma jednej uniwersalnej prędkości dla każdego auta.

Najważniejsze jest to, aby silnik miał warunki do pracy w temperaturze roboczej.

Jeżeli jednak samochód jest w trybie awaryjnym, zwykła jazda może nie wystarczyć.

Wypalanie serwisowe DPF

Wypalanie serwisowe wykonuje warsztat przy użyciu komputera diagnostycznego. Samochód zostaje wprowadzony w procedurę regeneracji filtra.

To może pomóc, jeśli filtr jest zapełniony sadzą, ale jeszcze nie jest uszkodzony.

Nie zawsze jednak wypalanie serwisowe jest dobrym pomysłem.

Najpierw trzeba sprawdzić poziom oleju, błędy, czujniki, temperatury i stopień zapełnienia filtra.

Jeżeli filtr jest bardzo zapchany, wypalanie może być ryzykowne.

Jeżeli problemem są wtryski, EGR lub turbo, wypalanie będzie tylko chwilowym rozwiązaniem.

Czyszczenie DPF

Profesjonalne czyszczenie DPF może pomóc, gdy filtr jest zapełniony popiołem lub sadzą, a sam wkład nie jest uszkodzony.

Filtr demontuje się i czyści specjalną metodą.

Po czyszczeniu trzeba sprawdzić parametry i wykonać adaptację, jeśli auto tego wymaga.

Czyszczenie ma sens wtedy, gdy przyczyna zapychania została usunięta.

Jeżeli silnik nadal dymi, leje wtrysk albo EGR się zacina, filtr szybko znowu będzie miał problem.

Usuwanie DPF to zły pomysł

Nie warto usuwać DPF. To nie jest prawidłowa naprawa. Może powodować problemy techniczne, diagnostyczne i formalne.

Po usunięciu filtra samochód może dymić, mieć błędy, źle pracować albo sprawiać problemy przy kontroli i badaniu technicznym.

Poza tym problem, który zapchał filtr, często nadal zostaje.

Jeżeli silnik produkuje za dużo sadzy, samo pozbycie się filtra nie naprawia silnika.

Lepszą drogą jest diagnostyka, naprawa przyczyny i przywrócenie sprawności układu.

Jak mechanik diagnozuje DPF?

Dobra diagnostyka zaczyna się od odczytu błędów. Sam komunikat DPF to za mało.

Mechanik powinien sprawdzić:

• poziom zapełnienia filtra,
• ciśnienie różnicowe,
• temperatury spalin,
• pracę czujników,
• historię wypalań,
• poziom oleju,
• EGR,
• turbo,
• dolot,
• wtryski,
• przepływomierz,
• układ paliwowy.

Ważne są też parametry na żywo.

Nie wystarczy skasować kontrolki.

Jeżeli przyczyna zostanie, kontrolka wróci. Czasami po kilku kilometrach.

Ile może kosztować naprawa DPF?

Koszt zależy od przyczyny.

Tania może być wymiana przewodu czujnika, czyszczenie przewodów ciśnienia, wymiana prostego czujnika albo dłuższa jazda pozwalająca dokończyć wypalanie.

Średni koszt może dotyczyć czujnika różnicy ciśnień, czujnika temperatury spalin, EGR, czyszczenia DPF albo diagnostyki z wypalaniem serwisowym.

Drożej robi się przy wtryskach, turbinie, mocno zapchanym filtrze albo wymianie DPF.

Najdroższe jest wymienianie części bez znalezienia przyczyny.

DPF nie zapycha się dla sportu. Zwykle coś mu w tym pomaga.

Kontrolka DPF a sprzedaż samochodu

Samochód ze świecącą kontrolką DPF jest trudniejszy do sprzedaży. Kupujący od razu podejrzewa drogi problem z dieslem.

Może obawiać się zapchanego filtra, uszkodzonych wtrysków, EGR, turbiny albo problemów z olejem.

Nawet jeśli przyczyna jest prosta, kontrolka bardzo obniża zaufanie.

Jeżeli naprawa jest niedroga, warto zrobić ją przed sprzedażą.

Jeżeli nie chcesz naprawiać auta, poinformuj kupującego. W umowie można wpisać:

„Kupujący został poinformowany o świecącej kontrolce DPF wymagającej diagnostyki układu wydechowego i silnika.”

To prosty i uczciwy zapis.

Czy skup aut kupi samochód ze świecącym DPF?

Tak, skup aut może kupić samochód ze świecącą kontrolką DPF. Dotyczy to szczególnie aut z silnikiem diesla, które mają problem z filtrem, EGR, turbiną, wtryskami albo trybem awaryjnym.

Dla właściciela to może być wygodne rozwiązanie, jeśli nie chce inwestować w drogą diagnostykę i naprawę.

Warto jednak jasno powiedzieć, co się dzieje.

Czy auto ma moc?

Czy dymi?

Czy świeci check engine?

Czy filtr był czyszczony?

Czy auto często wypala DPF?

Czy przybywa oleju?

Czy samochód może bezpiecznie jechać?

Jeżeli auto jest w trybie awaryjnym, lepszy będzie odbiór lawetą.

Najczęstsze błędy kierowców

Najczęstszy błąd to ignorowanie kontrolki DPF.

Drugi błąd to ciągłe kasowanie błędów.

Trzeci błąd to przerywanie wypalania filtra.

Czwarty błąd to jazda tylko po mieście dieslem z DPF.

Piąty błąd to wymuszanie wypalania bez diagnostyki.

Szósty błąd to stosowanie niewłaściwego oleju.

Siódmy błąd to czyszczenie DPF bez naprawy przyczyny.

Ósmy błąd to usuwanie DPF zamiast naprawy.

Dziewiąty błąd to sprzedaż auta bez poinformowania kupującego o kontrolce.

Dziesiąty błąd to myślenie, że DPF jest winny wszystkiemu.

Czasami jest tylko posłańcem złych wiadomości.

Prosta lista dla kierowcy

Jeżeli świeci kontrolka DPF, sprawdź kilka rzeczy.

Czy auto jeździ głównie po mieście?

Czy samochód traci moc?

Czy świeci check engine?

Czy miga kontrolka świec żarowych?

Czy auto dymi?

Czy wentylator często pracuje po zgaszeniu?

Czy spalanie wzrosło?

Czy poziom oleju rośnie?

Czy DPF był już czyszczony?

Czy problem wraca po skasowaniu błędów?

Czy ostatnio tankowano słabe paliwo?

Czy silnik ma problem z EGR lub turbiną?

Te informacje bardzo pomagają w warsztacie.

Podsumowanie

Kontrolka DPF świeci wtedy, gdy filtr cząstek stałych wymaga uwagi. Najczęściej chodzi o zapełnienie sadzą, przerwane wypalanie albo brak warunków do regeneracji filtra.

Przyczyną może być jazda po mieście, uszkodzony czujnik różnicy ciśnień, czujnik temperatury spalin, EGR, wtryski, turbo, dolot, zły olej albo zużyty filtr.

Nie warto od razu zakładać najgorszego. Czasami pomaga dłuższa jazda i prawidłowe wypalenie. Czasami wystarczy wymienić czujnik. Ale jeśli auto traci moc albo świeci kilka kontrolek, potrzebna jest diagnostyka.

Najważniejsze jest znalezienie przyczyny. Sam filtr może być skutkiem problemu, a nie jego źródłem.

DPF nie jest wrogiem kierowcy. Jest bardziej jak kontroler jakości pracy diesla. Gdy zaczyna świecić, warto sprawdzić, co tak naprawdę dzieje się z silnikiem.